Монголын шарын шашны тэргyyн VIII Богд Жибзундамбад зориулж "Билгийг хєгжyyлэн бадруулагч хийд" буюу Ногоон ордон гэж нэрлэж ирсэн уран барилгын цогцолборыг 1893-1903 онд барьжээ. 1911 онд Олноо єргєгдсєн Богд хаант Монгол Улс байгуулагдаж VIII Богд Жибзундамба Монголын шашин тєрийг хослон баригч хаанаар єргємжлєгдєж 1921-1924 онд Шашныг тэргyyлсэн хэмжээт эрхт хаан гэгдэж байгаад 1924 онд 55 настайдаа євчний улмаас таалал тєгсчээ.

Богд хааныг нас барсаны дараахан тyyний эзэмшилд байсан тyyх, соёлын дурсгалт зyйлийг музейд зориулан шилжyyлэн улмаар Богдын Євлийн ордонд музейг єргєтгєн байгуулах шийдвэр гарсан байна. Ийнхyy Монголд анх Yндэсний музей yyсэн байгуулагдсан тyyхтэй.2000 оноос єнєєг хyртэл БХОМ гэж биеэ даан yйл ажиллагаагаа явуулж байна.

Эдyгээ БХОМ нь 2 га орчим талбай эзэлсэн Зуны мєргєлийн 7 сyм, Євлийн ордон гэсэн 2 давхар европ маягийн барилга бyхий yндсэн хоёр хэсгээс бyрдсэн улсын томоохон музейн нэг билээ. Тус музейд XVII-XX зууны эхэн yеийн Монголын хаант тєр, шашны тyyх, урлаг соёлын давтагдашгїй хосгyй yнэт дурсгалууд, тухайн yед амьдарч байсан нэрт урчууд, дархчууд, анхдугаар Богд єндєр гэгээн Занабазар, тyyний сургуулиар урлаж бyтээсэн цутгамал бурхад, торгон зураг, шороон будган зураг, цаасан шуумал болон VIII Богд Жибзундамба, тyyний хатан Дондогдуламын ємсєж эдэлж хэрэглэж байсан дээл хувцас, эдлэл хэрэглэл, гадаад, дотоодын зочид тєлєєлєгчид єргєсєн бэлэг дурсгал, худалдан авсан эд зyйлс зэргийг музейн yзмэр yзyyллэгт дэлгэн тавьснаас гадна сан хємрєгт хадгалагдаж байна.

БХОМ-н yзмэрийн цуглуулга нь Богд хааны эзэмшилд байж байгаад тyyнийг нас барсны дараа музейд шилжиж ирснээрээ онцлог бєгєєд бyтээлyyдийн ихэнхи нь Хааны ордоны урлаг, язгууртны эдэлж хэрэглэж байсан эд зyйлсийг эх оригналаар нь хадгалж байдгаараа онцлогтой.

Музейн цуглуулга дотроо : Цутгамал бурхад, шороон будган уран зураг (танка), торгон зураг (зээгт наамал), модон сийлбэр, цаасан шуумал, бурхан тахилын эд зyйлс, амьтны чихмэл, тєрєл бyрийн цуглуулга, туслах эд зyйлс, уран барилга гэсэн 12 ангилалд хуваагддаг.

БХОМ нь yзмэрээ дотор нь хосгyй yнэт, yнэт, ердийн гэсэн гурван зэрэглэлд хуваадаг. 2003 оны байдлаар хосгyй yнэт yзмэрт 68 ш, yнэт yзмэрт 23 ш yзмэр тус тус бyртгэгдсэн байна. Цаашид дээрхи тоон yзyyлэлтyyд єсєх болно. Хосгyй yнэт yзмэрийн тоонд Г.Занабазарын єєрийн урласан болон Г.Занабазарын сургуулийн алт шармал цутгамал бурхад, Хyрээний нэрт уран зураачдын урласан шороон будган бyтээлyyд, тyyний дотор Жyгдэрийн Нийслэл Хyрээг 1912 онд харуулсан зураг, Монголын орчин yеийн уран зургийн эх суурийг yндэслэгч Марзан гэж алдаршсан Балдуугийн Шаравын бyтээлyyд зyй ёсоор ордог. Yyний зэрэгцээ хааны ордны дэргэд ажиллаж байсан урлаг, уран сайхны єндєр тєвшинд бyтээсэн уран хатгамалчдын шyр, сувд бусад yнэт чулуун шигтгээ чимэг бyхий зээгт наамлууд, Богд хааны болон хатан Дондогдуламын ємсгєл хувцас хунар, гоёл чимэглэлyyд бас багтдаг.


Цагийн хуваарь:
Зун: єдєр бvр 9.30-17.30
євєл: Лхагва, Пvрэв гарагаас бусад єдєр ажиллана

Билетийн vнэ: Том хvн 2500 тєг, хvvхэд 300 тєг

Байршил: Хан уул дvvрэг, 120 мянгатын замын урд талд